ماستونک علف هرز مزارع گندم است که بانک بذر آن در استان کرمانشاه در حال افزایش است. در بخش مزرعه ای آزمایش، تأثیر زمان دفن بذر، عمق دفن بذر و شکل بذر مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به­صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه انجام شد. هر دو شکل پرزدار و بدون پرز بذرهای ماستونک در عمق های مختلف انبار (شاهد)، صفر (سطح خاک)، پنج، 10، 20 و 40 سانتیمتری خاک قرار گرفتند که بعد از گذشت زمان­های سه، شش، نه و 12 ماه از خاک خارج شدند. نتایج نشان داد که تأثیر تیمارهای زمان، عمق دفن و شکل بذر بر درصد جوانه زنی بذر در بخش مزرعه معنی دار شد. بیشترین درصد جوانه زنی بذرهای ماستونک در سه ماهه اول بعد از دفن مشاهده شد. در مجموع با گذشت زمان درصد جوانه زنی بذرها کاهش یافت. در عمق پنج سانتی متری خاک به دلیل مطلوب­بودن شرایط محیطی از جمله دما، نور و اکسیژن، بیشترین درصد جوانه زنی مشاهده شد. با افزایش عمق، درصد جوانه زنی بذر کاهش یافت. در بذرهای بدون پرز به دلیل سطح تماس بیشتر بذرها با نور، دما و رطوبت درصد جوانه زنی بذرهای ماستونک بیشتر از بذرهای پرزدار بود.

سازه های زیرزمینی و ازجمله تونل ها که امروزه جزو راهبردی ترین سازه ها برای هر کشوری محسوب می شوند و به عنوان یک هدف بالقوه برای سلاح های دشمن مطرح اند. لذا ایمن سازی این سازه ها و مطالعات مربوط به آن باید در درجه بالایی از توجه قرار گیرد. در این تحقیق، پدیده انفجار در سطح زمین و اثر موج ناشی از آن بر روی تونل ها، که مهم ترین سازه های مدفون محسوب می شوند، با استفاده از تحلیل دینامیکی غیرخطی در نرم افزار ANSYS-AUTODYN بررسی شده است. ابتدا پدیده گسترش موج انفجار در خاک در یک محیط سه بعدی و با هندسه کامل شبیه سازی شده و پس از اطمینان از صحت نتایج، اثر عمق دفن تونل و در ادامه اثر تغییر هندسه مقطع در کاهش آثار مخرب انفجار بر روی تونل در محیط دوبعدی ارزیابی شده است. نتایج حاصل نشان می دهد که افزایش عمق دفن تونل و نیز استفاده از مقاطعی مانند دایره، نعل اسبی، بیضی و شبه بیضی عمودی و تخم مرغی در کاهش آثار مخرب انفجار بر تونل مدفون موثرند.

علف های هرز یکی از فاکتورهای کاهش عملکرد محصولات هستند. علف هرز ماستونکدو شکل بذر کرک دار و بدون کرک تولید می کند که اطلاعات کمی در ارتباط با رفتار جوانه زنی آن ها وجود دارد. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر جایگاه بذر، عمق دفن، شوک حرارتی و چندشکلی بذر بر درصد جوانه زنی علف هرز ماستونکاست. آزمایش ها به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی طی سال های 1395-1396 اجرا شدند. در آزمایش اول فاکتورها شامل جایگاه بذر ( بالا، وسط و پایین بوته)، دما (20 و 25 درجه سانتی گراد) و شکل بذر (کرک دار و بدون کرک) بود. فاکتورها در آزمایش دوم شامل شوک حرارتی (100، 150 و 200 درجه سانتی گراد)، عمق دفن بذر (صفر، 2 و 4 سانتی متر) و شکل بذر (کرک دار و بدون کرک) بود. نتایج نشان داد که عمق دفن، دما، و شکل بذر اثر معنی داری بر درصد جوانه زنی بذر ماستونک دارد. در آزمایش اول با افزایش دما از 20 به 25 درجه سانتی گراد درصد جوانه زنی بذر کاهش نشان داد و در دمای 20 درجه سانتی گراد بیش ترین درصد جوانه زنی (33/73 درصد) مشاهده شد. در آزمایش دوم عمق دفن تأثیر مثبتی بر جوانه زنی بذر ماستونک داشت و با افزایش عمق دفن درصد جوانه زنی بذر افزایش نشان داد. اثر متقابل شوک حرارتی و عمق دفن نشان داد که با افزایش عمق دفن و دما درصد جوانه زنی افزایش می یابد. در هر دو شکل بذر با افزایش عمق دفن درصد جوانه زنی افزایش نشان داد و در بیش ترین عمق دفن (4 سانتی متر)، بذور بدون کرک بیش ترین درصد جوانه زنی (14/58 درصد) را داشت و شکل بذر نیز بر درصد جوانه زنی بذور تأثیر معنی داری داشت. با وجود بزرگ تر بودن اندازه بذرور کرک دار، بیش ترین درصد جوانه زنی در بذر بدون کرک مشاهده شد. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که این علف هرز قادر به جوانه زنی در دامنه گسترده ای از شرایط محیطی است. با افزایش عمق دفن درصد جوانه زنی علف هرز ماستونک افزایش نشان داد. دمای بهینه برای جوانه زنی بذر ماستونک دمای 20 درجه سانتی گراد است. شکل بذر بر درصد جوانه زنی ماستونک تأثیرگذار بود.

شناخت و آگاهی از رفتار و خصوصیات بیولوژیکی علف های هرز نقشی مهم در مدیریت آن ها دارد. این آزمایش نیز به منظور بررسی اثر عمق دفن غده و بافت خاک بر خصوصیات رشدی علف هرز اویارسلام ارغوانی در سال 1396 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع بافت خاک مختلف(لوم شنی، لوم سیلتی و لوم رسی) و پنج عمق دفن غده در پنج سطح (2، 12، 22، 32و 42 سانتی متر) بود. نتایج نشان داد زمان سبز شدن، درصد سبز شدن، وزن خشک اندام زیرزمینی و تعداد غده تولیدی اویارسلام ارغوانی تحت تاثیر عمق دفن غده و نوع بافت خاک قرار گرفتند. با افزایش عمق دفن غده در هر سه نوع بافت خاک تمامی صفات بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافت اما بین بافت های مختلف خاک تفاوت هایی وجود داشت، ولی ظهور علف هرز به تاخیر و نهایتا متوقف شد. در رابطه با عمق دفن غده، بیش از 80 درصد توزیع و پراکنش اندام زیر زمینی در عمق دو تا 12 سانتی متری خاک تشکیل شد. در عمق های 32 و 42 سانتی متری بافت های لوم رسی و لوم سیلتی درصد جوانه زنی و ظهور 100 درصد کاهش یافت وگیاهچه ای سبز نشد. . بنابراین به نظر می رسد استفاده از روش های کنترل غیرشیمیایی مانند شخم عمیق در جهت به تاخیر انداختن ظهور، رشد و پراکنش این علف هرز موثر باشد.

اندام های ذخیره­ای و تکثیر شونده زیرزمینی در بسیاری از گونه های علف هرز چندساله مزیت های رقابتی قابل توجهی به آنها می­دهد که احتمال تبدیل شدن به علف­های هرز موفق یا مهاجم را افزایش می­دهد. بنابراین، برای توسعه روش­های کنترل کارآمد در برابر این گونه علف­های هرز، لازم است شناخت و آگاهی کافی از خصوصیات آنها داشته باشیم. به منظور بررسی تأثیر عمق دفن، مدت و دمای نگهداری ریزم­های بیدگیاه بر بقا و خصوصیات جوانه­زنی آنها دو آزمایش جداگانه در سال 1400 در آزمایشگاه علوم علف­های هرز دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. در آزمایش اول تأثیر مدت و دمای نگهداری بر بقای ریزوم بیدگیاه به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل طول ریزوم (3، 6 و 12 سانتی متر)، دمای نگهداری (10، 20 و 40 درجه مثبت) و مدت زمان نگهداری در هر دما (7، 14 و 30 روز) بود. در آزمایش دوم تأثیر عمق دفن بر بقای اندام های رویشی بیدگیاه به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. در این آزمایش تیمارها شامل طول ریزوم (3، 6 و 12 سانتی متر) و عمق دفن آنها (5، 10 و 20 سانتی متر) بود. نتایج نشان داد که اثر مدت و دمای نگهداری بر بقای ریزوم­های بیدگیاه، تعداد گیاهچه ظاهر شده، وزن خشک، تعداد ریزوم­های جدید و طول آنها معنی­دار بود. با افزایش دمای نگهداری سرعت زوال ریزوم­ها بطور چشمگیری افزایش یافت و هرچه اندازه ریزوم کوچک تر بود تأثیر افزایش دما بر زوال آن بیشتر بود. به طوری که قرار دادن ریزوم­ها در معرض دماهای بالا (40 درجه سانتی گراد) در هر سه مدت نگهداری (7، 14 و 30 روز) منجر به از بین رفتن کامل آنها شد. تعداد گیاهچه ظاهر شده، وزن تر، تعداد و طول ریزوم­های جدید تحت تأثیر طول ریزوم و عمق دفن قرار گرفت. صرف نظر از اندازه ریزوم، افزایش عمق دفن همه صفات مورد مطالعه را تا 85 درصد کاهش داد. افزایش عمق دفن، بقای ریزوم بیدگیاه را تحت تأثیر قرار داد و اندام­هایی که کوچک بودند شانس کمتری برای ظهور در اعماق پایین­تر را داشتند.